Rooms Katholieke kerkdiensten van St.-Jacob
via St.-Anna voortaan in Vrouwenparochie

Johannes Ebbens

Na ruim 65 jaar worden de RK-kerkdiensten niet langer in St.-Anna gehouden. Daarmee komt een eind aan een bijzondere kerkgeschiedenis in het hart van het dorp. De kosten voor onderhoud en energieverbruik van het kerkgebouw aan de J.J. Costerstraat in St.-Anna zijn te hoog om nog langer gedragen te kunnen worden door de Heilige Jacobus de Meerdere parochie. Deze gemeenschap heeft ook kerkgebouwen in Dronrijp, Franeker en Harlingen in eigendom. Een deel hiervan moet om dezelfde financiële redenen worden afgestoten. Het markante gebouw in St.-Anna met zijn hoge muren, schuine platte dak en smalle glas-in-loodramen krijgt óf een andere functie óf wordt wellicht gesloopt. De koper zal de bestemming bepalen. De uitslag van de biedingen zal medio mei bekend worden bij het bestuur van de Heilige Jacobus de Meerdere parochie. 

Kerk in huiskamer St.-Jacob

De eerste aanzet tot het belijden van het katholieke geloof werd gedaan door de paters Franciscanen. Deze Minderbroeders, zoals zij ook wel genoemd worden, stelden zich vanaf 1933 tot doel om nieuwe katholieke gemeenschappen tot ontwikkeling te brengen. In 1940 werd in St.-Jacob in een huiskamer aan de Tramstraat (nu Van Swietenstraat) een kapel ingericht. Hier gaat de eerste pater, Siardus de Vries, in de diensten voor. In het begin zijn er slechts enkele katholieken. Zijn opvolger Gedeon van der Werf bezocht de gelovigen zelfs op de motor. Heel geleidelijk kwamen er meer katholieken in de regio wonen. Gedurende de oorlogsjaren kwamen daar evacués bij. De huiskamer werd te klein om de regelmatige bezoekers van de diensten te huisvesten.

Kom over de brug

Na toestemming van de bisschop werd daarom besloten een kerk te bouwen. Gekozen werd voor een locatie in St.-Anna aan de overzijde van de Kade. Anders dan nu het geval is, was dit destijds een kale vlakte. Materialen en mensen werden aangevoerd over enkele planken die als een soort van noodbrug over de Kade (Kaai) werden geplaatst.

Naast de kerk werden in 1958 en 1959 ook de pastorie en het zusterhuis gebouwd. Om de kosten in de hand te houden werden veel werkzaamheden door meer dan 200 jongeren van de Nationale St. Jozefstam uitgevoerd. Zij logeerden in een tentenkamp op het gras dat nu het parkeerterrein van de Waaie is. Toch kwam de bodem van de bouwkas gaandeweg in zicht. Om financiële middelen te werven, werd daarom actie gevoerd onder de toepasselijke naam: ‘Kom over de brug’. 

Gezinszorg voor iedereen

Omdat er in de laatste jaren van de oorlog weinig werkgelegenheid was en er veel maatschappelijke hulpvragen waren, werd in 1944 gezinszorg opgestart. Om deze een stevige basis te geven werd een beroep gedaan op Zusters van Liefde uit Schijndel. Bij ingebruikname van het kerkgebouw namen drie ‘nonnen’ hun intrek in het zusterhuis en deze gaven leiding aan gezinszorg voor iedereen: gelovig, een andere geloof of geen geloof. Het werden dan ook al snel : ‘graag geziene gasten op ’t Bildt’. Na verloop van tijd werd de nonnenkleding ingeruild voor burgerkleding. Wat bleef, was de waardering over en weer van de Brabantse zusters voor de Bildtse bevolking. De laatste zusters verlieten het zusterhuis in juni 2000. 

Ruim 65 jaar lief en leed in St.-Anna

Op 5 april 1959 vond de inwijding van het kerkgebouw plaats door de bisschop van Groningen en daarna zijn de kerkklokken iedere zondagmorgen in St.-Anna te horen. Talrijke vieringen, maar ook rouwdiensten vinden er plaats. Er worden kerkelijke jubilea gevierd en er wordt het eigen kerkkoor Jubilate opgericht. Diverse voorgangers en de hierboven al genoemde Zusters van Schijndel zijn jarenlang het fundament van de Roomkatholieke kerkgemeenschap. Maar net als bij andere kerkgemeenschappen loopt het aantal actieve kerkgangers door de jaren heen, steeds meer terug.

Win-win situatie in Vrouwenparochie

De tweewekelijkse diensten van de RK kerk worden nu bezocht door een kleine en trouwe geloofsgemeenschap. “Mede dankzij een gezamenlijke viering op Hemelvaartsdag is er al langer een goed en plezierig contact met leden van de PKN-kerk in Vrouwenparochie”, aldus Marjan Wewerinke, voorzitter van het RK-parochiebestuur. De Bordenakerk wordt daar eens in de twee weken gebruikt voor PKN-kerkdiensten. Voor de kerkgangers in St.-Annaparochie is daarom een mooie oplossing in Vrouwenparochie gevonden: Op zondagen dat er geen PKN-dienst wordt gehouden, zal er een Rooms Katholieke dienst worden georganiseerd. Marjan Wewerinke betitelt het daarom als een ‘Win-win situatie voor PKN-kerkgangers in Vrouwenparochie en RK-kerkgangers in St.-Annaparochie’.

Op zondag 12 juli zal de eerste Rooms Katholieke kerkdienst in de Bordenakerk in Vrouwenparochie worden gehouden. En zo worden de kerkdiensten - na St.-Jacob en St.-Anna - binnenkort nog verder oostwaarts op ‘t Bildt gehouden.

Verkoop kerkinventaris

Op dit moment wordt de gehele inventaris van de kerk in kaart gebracht. Een deel hiervan zal worden ondergebracht bij andere kerken en katholieke instanties, en een ander deel zal worden verkocht. Verwacht wordt dat stoelen, muziekinstrumenten en andere zaken op een speciale dag zullen worden aangeboden. Nadere details hierover zijn te volgen via Bildt.nu