Afb. 1 Vrachtschip Skûtsje Risico tussen de Koningsstreek en Leijsterstreek in Oudebildtzijl met aan het roer schipper Fedde Benedictus van der Feen. Ca 1925, bron: Familiearchief Rinze van Kooten, St.-Annaparochie.
Afb. 1 Vrachtschip Skûtsje Risico tussen de Koningsstreek en Leijsterstreek in Oudebildtzijl met aan het roer schipper Fedde Benedictus van der Feen. Ca 1925, bron: Familiearchief Rinze van Kooten, St.-Annaparochie.

Bildtse Tijden

Havens en schepen van Oudebildtzijl (3)

Risico, een schip met vier functies door de jaren heen

Sytse Keizer

Zeilend vrachtschip (1922-1930)

In 1922 gaf turfschipper Fedde Benedictus van der Feen opdracht tot de bouw van het skûtsje ‘Risico’, met een laadvermogen van 50 ton. Dit gebeurde op de werf van Wolthuis in Sappemeer. Het schip, geregistreerd onder BHS nummer 15476, had een lengte van 22 meter en 8 centimeter, een breedte van 4 meter en 10 centimeter, een diepgang van 65 centimeter en was gebouwd van ijzer (zie Afbeelding 1).
Het schip moet tussen 1922 en 1926 tegenover de Leijsterstreek 25/27 hebben gelegen.
Fedde en zijn vrouw Geeske Visser gingen na ongeveer vier jaar, in 1926, op de wal wonen aan de Keuningsstreek 14. Daar gingen zij verder met de brandstofhandel en breidden deze verder uit. In 1926 nam Dirk Douwes Zijlstra het schip over.
In 1930 verhuisde Zijlstra naar de Leijsterstreek en werd het schip gekocht door schipper Jan van der Schaaf uit Leeuwarden. Hij stierf daar aan boord tegenover de Emmakade, op 89-jarige leeftijd.

Woonschip (1930-1986)

Na de periode als vrachtschip kwam het skûtsje 26 jaar lang in bezit van de familie Wiekstra, die aan de Westersingel in Leeuwarden woonden. Wiekstra handelde in galanterieën en metalen, terwijl de ‘Risico’ inmiddels getransformeerd was tot woonschip. (Afbeelding 3)

Wedstrijdschip (1986-1992-1993-2016)

De vijfde eigenaar werd Stichting Ljouwter Skûtsje te Leeuwarden (15 april 1986 – 6 maart 1992). Schipper Rienk Ulbesz Zwaga uit Langweer bracht het schip als wedstrijdskûtsje onder zeil en gaf het de tweede naam ‘Ulbe Zwaga’. In 1992 wisselde het schip opnieuw van eigenaar, maar bleef wedstrijden zeilen, nu bij de IFKS (1993-2016) met Kees Hermsen uit Velp, die tot 2021 eigenaar bleef. (Zie Afbeelding 4).

Hermsen nam 24 jaar deel aan de IFKS-wedstrijden en deed negen keer mee aan de strontrace.

Museumschip (2021-?)

Toen Kees Hermsen stopte met het skûtsjesilen, werd het schip in 2021 gekocht door Sikke Heerschop, een bekende zeiler in de IFKS. Hij schonk het skûtsje datzelfde jaar nog aan het Skûtsjemuseum, waarmee het museum de achtste eigenaar werd.

Jelle Talsma van Talsma Shipyards uit Franeker heeft het skûtsje belangeloos teruggebracht in de originele staat. Op 2 oktober 2021 werd het schip te water gelaten bij het Skûtsjemuseum in Eernewoude (zie Afbeelding 2). Museumvrijwilligers hebben het interieur weer in originele staat teruggebracht en authentiek ingericht. Ook de oorspronkelijke naam ‘Risico' en het eerste domicilie ‘Oudebildtzijl' kwamen weer op het schip te staan.

Voor meer informatie: sytsekeizer@gmail.com
Bezoek ook: www.sytsekeizer.nl

Afb. 2 Museumschip Risico bij het Skûtsjemuseum in Eernewoude, vlak na de tewaterlating
Afb. 3 Risico als woonschip
Afb. 4 Risico als wedstrijdschip van Kees Hermsen