Vincent Peters was 30 jaar
verwant met het Bildtse land
Verslag Bertus Dijkstra, afbeeldingen Caroline Peters
Hij werd in 1932 geboren in Dordrecht, studeerde in Den Haag en verkaste in 1984 naar het Bildt, waar in 2014 na een lange slopende ziekte een einde kwam aan het leven van beeldend kunstenaar Vincent Peters. Dochter Caroline, die veel met haar vader aan het tekenen en schilderen is geweest én in zijn voetsporen is getreden, blikt in gesprek met Bildt.nu terug op de connectie die Vincent met het Bildt en de regio had.
Altijd met schetsboek
Vincent Peters jeugdjaren in Dordrecht staan in het teken van de oorlog. Het is de periode waarin amper tijd voor leuke dingen is; overleven en bijdragen aan gezinsinkomen is het motto. Toch weet de jonge Vincent tussen de bombardementen door zijn talent in tekenen vorm te geven. In 1948 meldt hij zich met een stapel tekeningen bij de academie voor beeldende kunst in Den Haag. Zijn talent valt op, echter als blijkt dat Vincent nog maar 16 jaar is, wordt hij resoluut huiswaarts gestuurd met de mededeling “Kom volgend jaar maar weer terug.” Een jaar later wordt hij alsnog toegelaten tot de academie. De opleiding is de opstap naar een leven waarin het schetsboek de steeds terugkerende factor naar zijn kunstzinnige vorming wordt.
Van schets naar schilderij
De grafisch ontwerper ontmoet in Sonja zijn grote liefde, waarmee hij vier dochters het leven schenkt. Overal waar de reizende tekenaar een treffend beeld voor zich ziet opdoemen, verschijnt het schetsboek. ‘Een schip onder de Erasmusbrug, een Franse boom die gebukt gaat onder de last der jaren of een vrouw die al lezend geniet van een Ierse baai’. Het zijn beelden die, waar dan ook, in meerdere schetsboeken worden vastgelegd. Én, later in het atelier vaak tot een kleurrijke kunstwerken worden verheven. Al voelt dat schilderen in het atelier als noodzakelijk kwaad, het buiten in de natuur zijn, daar geniet de beeldend kunstenaar het meest van.
“Hij wist precies welke plekken mooi waren, hij beleefde net als een boer het Bildtse landschap”
Oudebildtzijl
Begin tachtiger jaren ontdekt de vrij kunstenaar ook het Bildtse landschap op zijn vakantiereizen die hij door Noord-Nederland maakt. De liefde voor het Bildt maakt dat de grote Haagse randstad plaats maakt voor het kleine pittoreske Oudebildtzijl. Op dé pleisterplek waar vele kunstenaars hun artistieke creativiteit de vrije loop laten, voelt ook Vincent zich ‘genietend van de regio in al haar vormen’ verbonden met het buitenleven en de schoonheid van de regio. Dochter Caroline refereert naar drie liefdes die haar vader Vincent met de regio had.
Paralellen tussen Dordrecht en het Bildt
Ze herinnert zich dat haar vader een echt ‘buitenmens’ was. Op het Bildt kwam de gelijkenis aan zijn jeugd in Dordt boven drijven: “Net buiten Dordrecht speelde hij als kind vaak op de dijk. De beelden aan de oude Maas, bij de uiterwaarden met de vogels, het tij en het licht vond hij ook in het waddengebied terug. Het vogelrijke getijdegebied zoals bij zijn geliefde Zwarte Haan, daar genoot hij van. Daar sprak hij altijd over. Hij wist ook precies welke plekken mooi waren, hij beleefde net als een boer het Bildtse landschap.”
Den Haag versus Martenastate
Wat Vincent tijdens zijn studietijd op de academie voor de kunst in Den Haag keer op keer zag, was dat de hofstad destijds veel groene parken rijk was. “Mijn vader was helemaal gek van Martenastate, daar heeft hij ook veel geschilderd.” Martenastate maar ook Staniastate zijn bloemrijke Friese landschapsparken die Vincent deden terugdenken naar zijn Haags verleden.
Gelijkenis met glooiend landschap
En, er is nog een derde connectie die aan zijn liefde voor het Bildt gelinkt kan worden, weet de Rijswijkse: “Toen mijn vader na de oorlog met weinig geld op zak met mijn moeder op de brommer op vakantie naar Limburg en de Ardennen ging, heeft hij ook daar heel veel getekend en geschilderd. Het glooiend landschap, de wierden (heuvels) met een kerkje erop en de dijken, dat heeft ook een beetje weg van wat het Bildt ook zo kenmerkend maakt. Er gebeurt iets in het landschap.
De drie parallellen zijn illustratief voor de verbondenheid en liefde die Vincent met het Bildt had: “En dat zie je in al zijn werk terugkomen,” weet zijn dochter die alle schetsboeken zorgvuldig heeft bewaard. Werken buiten in het landschap, niet louter bij fraai weer, nee ook in hartje winter parkeerde Vincent zijn Suzukibusje waar het beeld hem naartoe trok: “Toen mijn vader met geopende deuren een winters tafereel aan het papier toevertrouwde, kwam een buurtbewoonster langs met een kop warme soep voor hem,” een hartverwarmend gebaar dat voelt als liefdevolle herinnering aan Friesland.
Rustig, integer en getalenteerd
“Vincent was een rustige, integere man”, weet Eveline Jansma uit St.-Annaparochie. Zo rond de eeuwwisseling volgde ze samen met Peters de cursus modelschilderen op Centrum voor de kunsten bij Parnas. ”Hij viel op, hij was getalenteerd in modelschilderen. Zijn stijl was expressionistisch, prachtig kleurgebruik, een vakman. Als we elkaars werk beoordeelden, mocht ik graag naar hem luisteren, leerzaam en opbouwend. Ik zag in expressief kleurgebruik, techniek en in thema’s parallellen met zijn naamgenoot Vincent van Gogh.”
St.-Annaparochie
Toen de spaarzame winkels, zoals de bakker en de dorpswinkel van Ouwe-Syl verdwenen en Peters worstelde met gezondheidsproblemen, verhuisde hij met Sonja naar St.-Annaparochie. Langzaam maar zeker verdween het buiten schilderen naar de achtergrond, terwijl de ziekte zich steeds nadrukkelijker aandiende, al bleef het schetsboek, net als zijn liefde voor het landelijke buitenleven
Mantelzorg tijdens ziekte
De liefde die Vincent voor het Bildt had, kreeg hij toen hij ziek werd in overtreffende trap terug. Liefde in de vorm van hulp, van er voor hem zijn. De laatste periode van zijn leven vocht de geboren Dordtenaar namelijk tegen zijn chronische ziekte. Ook al was dat een tijd van zware behandelingen en achteraf een niet te winnen strijd, de hulp was dichtbij: "Het voelt nog steeds bijzonder dat zijn twee Friese vrienden uit de buurt mijn vader mantelzorg gaven op momenten dat hij dat nodig had. En dat aan iemand uit het westen,” meldt Caroline, verwonderd en dankbaar.
Zijn afnemende gezondheid maakte dat Vincent, gekluisterd aan zijn rolstoel, kort voor zijn overlijden besloot om in de Aerden Plaats op Oudebildtzijl een grote overzichtstentoonstelling te houden: "De Aerden Plaats was heel belangrijk voor hem, hij zat in een rolstoel en kon bijna niks meer. Voor hem was deze expositie een mooie afsluiting van zijn artistieke leven. Ik heb toen ook samen met mijn vader de website www.vincentpeters.info gemaakt. Deze website is de blijvende herinnering aan Vincent Peters.” Een eerbetoon aan een vakbekwaam beeldend kunstenaar die zich de laatste 30 jaar van zijn leven verwant voelde met het Bildt.
