St.-Anne op de Freule gyn sulverne
kaatsbâl na kwea-boven op 5-5 en 6-6
Leendert Ferwerda
D’r is op elke Freule fan te foren wel ‘n rijtsy met kânshewwers op de goudene klokkys. Stiens, Bolswert, Seksbierum/Pitersbierum en ‘t jongespertuur fan St.-Anne-Drie spul is út met Iwan Hiddinga, Eelco Meijer en Jelvin Kaper. In ‘t deurstreep-lissy most St.-Anne in de tweede omloop teugen Stiens.
En dan sou d’r al ‘n bedochte winner sneuvele.
Maar Stiens ferloor op fijf eersten gelyk en ses gelyk fan Roordahúzzum en der waar St.-Anne niet rouwig om. Nadat se die pertij op ‘t bijfeld op 3-5 en 2-6 wonnen, mosten se op ‘t hoofdfeld teugen Lollum/Waaksens. Drie om ‘e een foor, met fijf om ’e twee foor en dan wort ‘t dos nag fijf eersten gelyk. Iwan op 4-4 bútten (4-6),
Jelvin derom nou òp, klaine kaats, fergaan, kwea-op en 5-5 en 6-6. Jelvin krijt de bâl achterin, slaat na links fèèr út en dan wiist de keurmeester achter de boven-paal met de stok de foor St.-Anne ferkeerde kant út: kwea-boven.
Om syn frustrasy over dut onnorige ferlies sichtber te maken, kailde Jelvin Kaper de mof ‘n eand fort. Niet bij de leste ses perturen èn niet al seker fan ‘n fierde priis, ‘n sulverne kaatsbâl.
St.-Anne kaatste in Wommels met Iwan Hiddinga ‘t meest foorin in ‘t perk en foorbest op, met dan Jelvin Kaper achterin en foormînst. Maar se roilden wel taktys fan funksy met ‘n dikke of klaine kaats en in ‘t perk bij wie’t bij de tunstander opsloeg.
Eelco Meijer ston bútten-perk-en-foor-niks-op soa’t dan said wort. Maar dat doet gyn recht an dat je bâlkeerder binne. Reägere je goed in ‘t tussenspul, kere je foor de kaats of geef je krekt dat klaine tikky werom en laat je ‘n útsloegene bâl niet útrôle. Eelco kaatste soa met. Ouwe-Syl (De Kolk) met Jarno en Martin Tjepkema en Sjoerd van der Schaar gong d’r drekt ôf teugen Blije (4-5 en 0-6).
Maklike punten
De eerste pertij fan St.-Anne teugen Tsjum ferliep soa’t ‘t ferskil op en út waar. Spul om ‘e niks en drie om ‘e twee. Op twee spul om ‘t spul en 4-6 Jelvin boven, 6-6 en Tsjum derna bútten: 5-2. Eandstand 5-2 en 6-4.
In de tweede omloop dus niet teugen Stiens maar teugen Roordahúzzum, in ‘t Fries Reduzum. ‘n Spul fòòr, spullen gelyk, drie eersten gelyk. Derna had de tunstander feul te feul bútten.
Na 3-4 en 4-2 kwam St.-Anne met drie perkmissers fan Roordahúzzum maklik met 3-5 foor. Met in ‘t leste eerst sitbâl fan Jelvin en twee sitbâlen fan Iwan worde de eandstand 3-5 en 2-6. Op naar ‘t hoofdfeld.
Foor soa’n opsloegene bâl is ‘n mooi Bildts woord: ‘n muzer
Tussen de tribúnnes
At je op de Freule kaatste, wil men fansels graag op ‘t hoofdfeld, tussen de tribúnnes sien late wat je sels en fral as pertuur kinne.
De tunstander fan St.-Anne waar der Lollum/Waaksens en niet ‘n pertuur der’t fan docht worde dat ‘t St.-Anne te froeg werom naar ‘t Bildt sture sou.
St.-Anne ‘n spul foor maar op ses gelyk had ‘t dubbel-dorp syn eerste eerst doe’t Iwan opslaand ’t perk niet fon. En op 1-3 en 6-6 gâf Jelvin fan de opslag ôf ‘n eerst weg (2-3). Maar op 2-4 en 6-6, nadat Iwan op 4-6 bútten sloegen had, joeg Jelvin met feul gang èn plat ‘n niet slaanbere bâl naar ‘t perk. Foor soa’n opsloegene bâl is ‘n mooi Bildts woord: ‘n muzer. St.-Anne op ‘n rejale 2-5 foorsprong.
En niet winne
Maar ‘n eand fòòr staan is (ok) in ‘t kaatsen niet altiten ok winne.
Op 2-5 en 6-4 hoefde ’t tunperk na de opslag fan Jelvin niet in aksy te kommen (3-5) en doe’t ‘t op de folgende ses gelyk St.-Anne ‘n bovenslag teugen kreeg, waar de foorsprong fan St.-Anne nag maar ‘n eerst.
‘n Part fan ‘t publyk had doe hoorber al foor ‘t inhalende pertuur koazen. ‘t Worde fijf eersten gelyk doe’t op 4-4 Jelvin kwea-út sloeg en derna Iwan foorin-út-weg gyn kaats make kon (5-5). Bútten en 0-2 foor St.-Anne, twee kaatsen, fergaan, kaats foorbij 2-2, Jelvin bútten 4-2, sitbâl Iwan 4-4, Iwan bútten 6-4, Jelvin derom nou opslaand, kaats, St.-Anne naar ‘t perk, Lollum/Waaksens kwea op en 6-6. En doe die útslagbâl fan Jelvin die’t niet boven, maar kwea gong.
De priiswinners
Minnertsga, Lasse Boomsma, Siete Wassenaar en Teije Ties Kingma met as begelaider Chris Wassenaar, had in de dârde omloop ‘n staand nummer en ferloor op de ‘ses’ fan Wommels met 3-5 en 2-6, fierde priis, sulverne kaatsbâl. Seksbierum/Pitersbierum - Lollum/Waaksens 5-1 en 6-0; Dronryp - Bolswert 3-5 en 2-6, Bolswert staand nummer. Om de klaine premy, ‘n klokky, Wommels - Seksbierum/Pitersbierum 0-5 en 4-6. Om priis en premy; Bolswert - Seksbierum/Pitersbierum 5-5 en 6-4. Seksbierum/Pitersbierum ‘n groomstalen klokky, Bolswert de goudene klokkys.
Met na 5-5 ‘t opmerklike fait dat de opslaander fan Bolswert de bâl soa knoeiend bryk opsloeg dat die teugen de feldspeuler fan Seksbierum/Pitersbierum gong maar Bolswert de twee punten kreeg: feldspeuler bâl tun de bilg, punten kwyt. Maar staat dut bij opslaan ok in de dan toe te passen spulregels?
Leste Bildtse Freule-klokkys
Foorôfgaand an de finale worden de perturen die't 25 (St.-Jabik) en 50 jaar leden (Dronryp) de Freule wonnen, nag 's an ‘t publyk foorsteld. St.-Jabik won in 1999 met Taeke Triemstra, W. Veenstra en D. Hogenhuis. Nou ok maar even, as Bildt.doe, de leste keer dat jonges fan ‘n dorp op ‘t Bildt ‘n Freule-klokky wonnen. In 1983 waar dat Froubuurt (J. Veenstra, S. Porte, E. Idsardi) met de klaine premy; in 2002 Ouwe-Syl (P. Wassenaar, G.J. Faber, E.J. Wassenaar) met de premy; in 2010 St.-Anne (R. Hiemstra, K. Hiemstra, S. de Jong) de premy en in 2020 waren de klaine-premyklokkys foor St.-Jabik (R. de Vries, W. van der Vaart en V. van der Meer).
