Klaas Dankert
Jaap Jansma
St.-Anne en Noordoostpolder
Zijn wieg stond in Sint-Annaparochie, waar hij op 1 januari 1942 als Klaas Theunis Dankert werd geboren. Dankert was boerenzoon, maar hij wist al gauw dat zijn eigen toekomst niet op de boerderij lag. Vooral toen zijn ouders verhuisden naar een boerderij in Tollebeek in de Noordoostpolder voelde Dankert dat het boerenbestaan eenzaam was. "Ik hew andere mînsen en wat reuring om mij hine norig”, zei Dankert zo'n twee jaar geleden nog bij een uitzending van Omrop Fryslân.
Toch belandde hij wel zijdelings in de agrarische sector. Hij ging na de ULO in 1957 naar de Bijzondere Hogere Landbouwschool in Leeuwarden, werkte bij de Onderlinge Boerenverzekering en werd daarna landbouwvoorlichter.
Hij trouwde in 1965 in Emmeloord met Truida (Geertruida), die daarvoor vanuit Drenthe met haar ouders op een boerderij in Rutten was komen wonen.
Marsum en Weidum
Hij ging met Truida wonen in Marsum. Hij kreeg met haar twee kinderen: dochter Harriët en zoon Theunis. Klaas en Truida werden later pake en oma van Noortje en Tobias en waren blij met schoondochter Monique en bonusdochter Yda. Naast zijn werk was Klaas actief in de lokale politiek. Hij vond het belangrijk om zich in te zetten voor de gemeenschap. Als bestuurslid van het dorpsbelang was hij intensief betrokken bij de commissie tegen geluidshinder van vliegbasis Leeuwarden. In Marsum werd Klaas ook politiek actief. Hij ontdekte dat de besluiten door de politiek worden genomen. "As jou infloed hewwe wille dan motte jou d'r bij weze”, was zijn devies. De familie Dankert verhuisde na 15 jaar Marsum naar Weidum. Ze hebben daar tien jaar met veel plezier gewoond en hadden geen last van geluidshinder van vliegtuigen.
Gemeentelijke en provinciale politiek en pensioen
In de beginjaren '70 was Dankert lid van de gemeenteraad in Menaldumadeel en werd al gauw fractievoorzitter voor de Partij van de Arbeid. Bij de provinciale verkiezingen in 1978 werd hij gekozen tot Statenlid van de provincie Fryslân. Na een jaar werd hij lid van Gedeputeerde Staten. Hij kreeg in zijn portefeuille verkeer, waterstaat en milieu. Medio 1989 volgde zijn benoeming tot burgemeester van de gemeente het Bildt. Tot 2003 had hij een vaste plek in het gemeentehuis in zijn geboorteplaats. Op 1 januari 2003, zijn 61-ste verjaardag, ging Dankert vervroegd met pensioen. Na zijn vertrek kwamen er nog twee burgemeesters: Aucke van der Werff (tot 2010) en Gerrit Krol tot het doek viel voor de gemeente het Bildt en opgenomen werd in de nieuwe gemeente Waadhoeke in 2018.
Drietalig
Dankert is drietalig opgevoed, thuis in het Fries (mem) en Bildts (hait) en Nederlands (op school). In de verschillende functies die hij gehad heeft kwam dat goed uit: Hij wist mensen in hun eigen taal aan te spreken en een band op te bouwen.
Burgemeester van het Bildt
Tussen 1989 en 2003 was Dankert burgemeester van het Bildt.Toen hij burgemeester werd van het Bildt was er sprake van een voltallig Bildtssprekend college: Wethouder Joke Kaper-Hoogstra (Partij van de Arbeid) en later Henk Hornstra (Werkgroep het Bildt) en Folkert Schat (CDA) met Klaas Dankert als burgemeester. Voor zo'n klein taalgebied best wel speciaal. Joke Kaper: "Klaas waar 'n echte Bilkert, die binne soa't se binne en 'n arige man om met samen te werken en Klaas had gyn kapsoanes. De hele burgemeestersperiode mocht ambtenaar Oene Krist met hem samenwerken. "Hy wie in echte bestjoerder”, vertelt Krist. "It moast wol fia fêste patroanen." Daar moesten de ambtenaren dan ook wel rekening mee houden. "Soms wienen de wethâlders al in stap fierder. Hy moast it earst sels hiel goed foar de geast ha. It wie in noflik man om mei gear te wurkjen en net ien fan de konfrontaasjes. As in nij 'bevlogen' riedslid it (te) raar opsei yn de fergadering, dan tolerearre Klaas dat net. Hij gie d'r op syn manier mei om. 'Wij motte môrn maar even metnander koffydrinke'." Dankert zei zelf over de burgemeestersperiode: "Wij denen alles metnander, konstruktyf en in 'n goeie sfeer.”
Ûnderfining as gemeenteriedslid
Yn de perioade 1990-1995 dat ik lid wie fan de Biltse gemeenterie haw ik Klaas Dankert meimakke as in foarsitter dy't elk riedslid en elke wethâlder de rûmte joech en oan it wurd liet. Hij soarge d'r wol foar dat elk net by Dokkum om syn of har ferhaal die en trune dan oan om ta de kearn fan de saak te kommen. It kaam geregeld foar dat de fergadering nei in heal oere al ôfhammere waard en it kolleezje en de riedsleden noflik noch in pear oeren politike en persoanlike saken yn de neisit mei in hapke en drankje oan bod kamen.
Nei seis jier boargemasterskip op it Bilt mocht ik boargemaster Dankert in funksionearingspetear ôfnimme. Wy wiene der gau út dat wy de kommende seis jier mei elkoar fierder woene. Op de earstfolgjende riedsfergadering folge de folsleine gemeenterie it advys om Klaas Dankert as boargemaster oan de keninginne foar te dragen foar in nije perioade fan seis jier op it Bilt.
Niet achter de geraniums
Dankert ging met pensioen op zijn 61ste verjaardag, op 1 januari 2003. Hij woonde toen al vier jaar met Truida in een boerderij "halfweg” Oude- en Nieuwebildtdijk. Ze genoten daar van het Bildtse landschap met aardappelen, bieten en graan. En niet te vergeten de stilte, de groentetuin en hond, kat en kippen in en om hun boerderij. Boerendochter Truida was het alleen zijn van vroeger wel gewend en had geen last van eenzaamheid als Klaas op pad was. Want stilzitten kon hij allerminst. Naast zijn politieke werk zat Dankert in talloze besturen. Zo was hij onder meer voorzitter van Natuurmuseum Fryslân, de Regionale Brandweer, Tuinbouwstichting NW-Friesland, Stichting Geïntegreerde Visserij en Hûs en Hiem, voorzitter van de raad van toezicht van Stichting herstel dorpen en Bildtdijken, secretaris van het Je maintiendrai-fonds. En dat is slechts een greep uit een lange lijst met functies die hij heeft gehad.
Verhuizingen
Bij het ouder worden werd het onderhoud van en rondom de boerderij steeds bezwaarlijker en besloten ze na achttien jaar te verhuizen naar het dorp St.-Anne. Daar hadden ze al eerder tien jaar gewoond in een gezellige buurt aan de Wiebe Boumastraat vanaf het moment dat Klaas burgemeester werd van het Bildt. In 2018 kwamen ze te wonen in een nieuwe wijk in een prachtig huis aan het Noordeand. Ze hadden uitzicht op 'het bos' en dat was doorslaggevend voor hun besluit om na vier jaar weer te verhuizen naar een huis 100 meter verderop in dezelfde straat. Elke dag konden ze daar genieten van het weidse uitzicht naar de Oudebildtdijk en hoopten daar samen heel oud te worden. Ze hebben hier twee jaar samen mogen wonen.
Santiago en Peking
Klaas was zelf een 'Santiago-veteraan': hij fietste in 1993 met Truida de 2.700 kilometer naar Santiago de Compostella met St.-Jacobiparochie als startplaats. Hij vond de tocht heel bijzonder, maar zag het niet als een reis voor bezinning of als een 'mystieke' ervaring. Dat tekent ook zijn Bildtse en Friese nuchterheid. Met pastoor Jan Romkes van der Wal uit Bolsward was hij initiatiefnemer van het Jabikspaad, van St.-Jacobiparochie naar Hasselt (Overijssel). Ook hebben ze meegedaan aan de Transsiberië Express Groepsreis. Dit was een onvergetelijke reis over de 7826 kilometer spoorlijn van Moskou, door Mongolië naar Beijing.
'Klaas syn sait'
Dankert was en bleef een Bildtker. Hij heeft zich ingezet voor de politiek en de Bildtse taal en cultuur en kon zijn passie ook relativeren. "Ik bin niet bepaald posityf over de toekomst fan polityk en bestuur", zegt Dankert twee jaar geleden op Omrop Fryslân. "'n Prot wat eerst in Amerika gebeurt, komt hier later ok. Dat sâgen wij ok eerder met 't individualisme. In de VS draait 't aigenlik alleen om de sinten en populisme komt in 't plak fan gemeenskapssin.”
Dankert presenteerde na het burgemeesterschap het programma 'Even Bildts' bij Radio Eenhoorn en later omroep Zilt, waarmee hij ook bij de lokale omroep aandacht vroeg voor de taal. "'t Blyft 'n kwessy fan de Bilkerts sels. At sij de taal niet meer brúkke, dan hout 't op.” Hij eindigde het wekelijkse programma met de hem kenmerkende woorden: "Pas goed op jou sels, maar dink ok om ’n ander.”
Hij hield een persoonlijke website bij met nieuws en 'informasy' over 't Bildt en de taal. Een week voor zijn overlijden plaatste hij nog een laatste update op 'Klaas syn sait'. Ook voor Bildt.nu was hij actief als vrijwilliger. De krant profiteerde dankbaar van zijn kennis van de politiek en zijn altijd opbouwende kritiek.
Laatste fietstocht
Tijdens één van zijn vele fietstochten kreeg hij op 23 mei bij Harlingen een hartaanval en de val met de fiets werd hem fataal. Klaas Dankert overleed op 25 mei 2024 op 82-jarige leeftijd in UMC Groningen. Truida probeert alleen de draad op te pakken. Haar ontspanning vindt ze o.a. in wandelen, fietsen, gymnastiek, lezen en de tuin. Ze vindt het fijn haar kinderen en kleinkinderen in Donkerbroek en Grou en haar vrienden en kennissen regelmatig te zien.
Herinneringen
Het is voor veel mensen moeilijk voor te stellen dat Klaas nu alleen nog maar in herinneringen bestaat. In de advertentie van de naaste familie stonden de laatste voor hem kenmerkende woorden: "Wat hebben wij samen een goed leven gehad. Ik ben een rijk man. Het is goed zo!”