Op ’t dievepâd
Klaas Gerryts Krottje worde geboren in novimber 1753 in St.-Anne. Hij waar 22 jaar oud doe’t-y troude met Bauky Innes Wijga (’n ferklaining fan ’e femilynaam Wijngaarden). Bauky groeide op in ’t huus fan hur ouweloi in wat doedestiids Stannebuurtstermôln noemd worde, ’n buurtskap benoorden St.-Anne, flak bij de twee, later drie môlns die’t bewesten de Noorderweg (nou Stadhoudersweg) stonnen.
Klaas en Bauky kregen seuven kines fan wie't fier op jonge leeftiid sturven. Klaas waar aigner fan ’n winkel in ’e Warmoesstraat in St.-Anne die’t syn frou hoede en noede en hijsels waar beurtskipper met ’n hyn-en-weerdienst op Luwt en Franeker. In 1785 worde Klaas met syn frou foor de helft aigner fan ’t snikskip der’t-y al jaren met foer. ’t Waar ’n ôndernimmend echtpaar in hart en nieren. Maar ’t hart fan Bauky houde d’r met op: in jannewary 1794 sturf se en se worde begroeven op ’t kerkhôf, benoorden ’t achtkantige godshuus fan St.-Anne.
In febrewary 1798 troude Klaas met Rînske Jabiks Kortje (’n achternaam die't naast Krottje op ’t Bildt foorkwam, maar der genealoochys gyn ferbând met had). Rînske worde geboren in 1769 in St.-Anne. ’t Gesin Krottje braidde ’m út met ’n dochter en drie seunen: Doutsy (1798), Gerryt (1803), Jan (1806) en Dirk (1810). Sille wy ’s kike hoe’t ’t die kines fergong?
Dochter Doutsy waar twintig jaar oud en frijgesel doe’t sij as dienstmaid sturf op tweede korsttyddâg in ’t aarm- en weeshuus in St.-Anne. Waar sij syk?
Seun Gerryt waar ’n klain kirltsy en deur gebrek an lingte is hij in 1822 frijsteld foor de nasjonale milisy. Hij waar werkman en weunde in St.-Anne doe’t-y fijf jaar later troude met Geeltsy Piters Bosje. Sij waar in ’e feerte femily fan him. Gerryt en Geeltsy hadden in Dirk Gerryts Krottie (1660-1742) in ’n rechte, manlike lyn ’n gemeenskaplike foorfader. ’t Echtpaar bleef kynderloas. Geeltsy sturf in 1835 in ’t nijsnoemde aarm- en weeshuus. De klaine Gerryt troude twee jaar later met ’e wede Riky Hindriks Waldijk. Sij kwam oorspronklik út Luwt. Dêr waar Gerryt ok in 1854 doe’t-y as gedaagde ferskine most foor de arrondissemintsrechtbank. Hij worde feroordeeld foor tamtasy, most twee maanden de gefangenis in en most ok nag acht gulden boete betale. ’n Fermogen, want hij ferdiende minder as ’n gulden de week. ’n Jaar later worde hij weer feroordeeld, nou foor stoalerij. Hij most twee jaar bromme in ’t Huus fan Kereksy in Hoorn, Noord-Holland. Op 5 desimber 1868 worde hij nag ’s foor gnôberij oppakt en feroordeeld tot ’n gefangenisstraf fan twee maanden. En ’e preseskosten? Gerryt most dokke. In septimber 1869 sturf syn frou Riky. Se ferdronk in ’e Oasterfaart fan St.-Anne. Twee jaar later bloes Gerryt kynderloas syn lêste azem út in ’t aarmhuus fan St.-Anne.
Seun Jan worde geboren in 1806 en behoorde dus tot ’e lichting fan 1825. Hij most ’m in ’t fermalige Stannebuurtster rechthuus keure late foor de nasjonale milisy, maar wie’t ’r ok ferskeen, Jan niet. De grytman fan ’t Bildt most ’m de mônd an raffels prate om ’e milisykommissaris fan ’e kantons in Frysland te overtugen en hij bekrachtigde syn woorden met ’t toanen fan ’n ekstrakt út ’t fonnis fan ’e Rechtbank fan Eerste Anlêg in Luwt: Jan Klazes Krottje sat in ’t Huus fan Kereksy in Alkmaar. Der waar-y en der is-y in septimber 1828 an syn eand kommen.
’t Lot fan ’e jongste seun Dirk waar niet feul beter. De gritenijfeldwachter arresteerde him op 11 desimber 1821 en maakte proses-ferbaal op. Der staat soa ongefeer in dat Jabik Meijer, skipper en winkelman in St.-Anne, ’n jonge met ’e naam Dirk Klazes Krottje in syn saak over ’t mad kwam met ’n potsy in ’e hând dat gewoanlik in ’e winkel ston en der’t 21 doiten út misten die’t ’e beklaagde al in ’e bús stoken had. De jonge delinkwint bekinde de beroving an ’e grytman en die froeg op syn beurt an ’e weledelgestringe Offisier fan Justisy wat-y an most met ’e doitsydief die’t nag maar elf jaar oud waar. Liep ’t met ’n sisser ôf? Wij hange de swarte flâg út. Fijf jaar later weunde en werkte boereknecht Dirk ônder St.-Jabik doe’t ’r an syn jonge leven ’n eand kwam.
Douwe Zwart